มาตรฐานการทดสอบผลิตภัณฑ์กันแดด (Sunscreen Testing)

ผลิตภัณฑ์กันแดดเป็นเครื่องสำอางที่ต้องให้ความสำคัญกับทั้ง การออกแบบสูตร การเลือกสารป้องกันแสงแดด ความคงตัวของผลิตภัณฑ์ และหลักฐานที่ใช้รองรับค่าการป้องกันแสงแดดที่แสดงบนฉลากหรือสื่อที่เกี่ยวข้อง
สำหรับประเทศไทย การแสดงค่า SPF, UVAPF/PA และความสามารถในการกันน้ำ หากมีการกล่าวอ้าง ต้องมีผลการทดสอบตามมาตรฐาน ISO หรือมาตรฐานสากลอื่นที่ได้รับการยอมรับรองรับ โดยผู้ประกอบการมีหน้าที่เก็บหลักฐานทางวิชาการไว้พร้อมแสดงต่อเจ้าหน้าที่เมื่อมีการตรวจสอบ

ดังนั้น การพัฒนาผลิตภัณฑ์กันแดดจึงควรแยกการประเมินออกเป็น 2 ส่วน คือ การทดสอบเพื่อรองรับค่าที่ต้องการสื่อสาร และ การทดสอบเพื่อประเมินความคงตัวของสูตร

1. SPF Testing — การประเมินค่า SPF: ค่า SPF ควรมีผลทดสอบจากวิธีที่เป็นที่ยอมรับและเหมาะสมกับผลิตภัณฑ์
   ตัวอย่างมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ ISO 24444:2019 ซึ่งเป็นวิธี In Vivo สำหรับการประเมินค่า SPF และยังเป็นมาตรฐานที่ ISO ยืนยันให้ใช้อยู่ในปัจจุบัน ปัจจุบันยังมีมาตรฐาน In Vitro รุ่นใหม่ เช่น ISO 23675:2024 สำหรับการประเมิน SPF ของผลิตภัณฑ์บางรูปแบบ โดยขอบเขตและความเหมาะสมของวิธีทดสอบต้องพิจารณาตามประเภทผลิตภัณฑ์และวัตถุประสงค์ในการนำผลไปใช้
2. UVA Protection Testing — การประเมินการป้องกันรังสี UVA: การประเมิน UVA สามารถใช้วิธีทดสอบที่ได้รับการยอมรับตามข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง เช่น ISO 24443:2021 ซึ่งเป็นวิธี In Vitro สำหรับประเมิน UVA photoprotection และสามารถใช้คำนวณค่าที่เกี่ยวข้อง เช่น UVA-PF และ Critical Wavelength ตามวัตถุประสงค์ของการทดสอบและข้อกำหนดด้านการแสดงข้อมูล อย. ไทยระบุว่า ทั้งวิธี In Vitro และวิธีมาตรฐานสากลอื่นที่ได้รับการยอมรับสามารถนำมาใช้ประกอบการประเมินผลิตภัณฑ์ได้ โดยไม่ได้กำหนดว่าต้องใช้ห้องปฏิบัติการหรือวิธีใดเพียงวิธีเดียว
3. Photostability — การประเมินความคงตัวต่อแสง: ในขั้นตอนการพัฒนาสูตร ทีม R&D อาจพิจารณาประเมินความคงตัวของระบบสารป้องกันแสงแดดเมื่อสัมผัสแสง เพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงของสูตรและใช้เป็นข้อมูลประกอบการปรับระบบ UV Filter ให้เหมาะสมการทดสอบส่วนนี้ควรออกแบบตาม ชนิดของสารป้องกันแสงแดด สูตรผลิตภัณฑ์ และวัตถุประสงค์ของการพัฒนา ไม่ควรนำมาใช้แทนผลทดสอบ SPF หรือ UVA ที่ต้องการใช้รองรับค่าบนผลิตภัณฑ์
4. Stability & Freeze–Thaw Testing — การประเมินความคงตัวของสูตร: ผลิตภัณฑ์กันแดดประเภทครีม โลชั่น หรืออิมัลชัน ควรได้รับการประเมินความคงตัวของสูตรภายใต้สภาวะที่กำหนดตาม Test Protocol ของผลิตภัณฑ์ เช่น

• Appearance และ Color
• Odor
• pH
• Viscosity
• การแยกชั้นของสูตร
• การเปลี่ยนแปลงของบรรจุภัณฑ์
• การทดสอบภายใต้อุณหภูมิต่าง ๆ
• Freeze–Thaw Cycle ตามแผนการทดสอบ

ผลที่ได้ใช้เป็นข้อมูลประกอบการประเมินและพัฒนาความคงตัวของผลิตภัณฑ์ โดยจำนวนรอบ ระยะเวลา และสภาวะทดสอบควรกำหนดให้เหมาะสมกับสูตรและ Protocol ของแต่ละโครงการ
ผลทดสอบที่น่าเชื่อถือ ต้องสอดคล้องกับ Claim ที่ต้องการใช้
การพัฒนาผลิตภัณฑ์กันแดดจึงไม่ได้จบเพียงการสร้างสูตรให้ได้ค่า SPF ตามเป้าหมาย แต่ต้องวางแผนตั้งแต่ Formula Design → Stability → Sunscreen Testing → Regulatory & Label Review → Commercial Production
ค่าที่นำไปแสดงหรือสื่อสารเกี่ยวกับความสามารถในการป้องกันแสงแดดควรมีหลักฐานรองรับที่เหมาะสมและสอดคล้องกับข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง เพราะ อย. มีการเฝ้าระวังผลิตภัณฑ์ในท้องตลาดและสามารถตรวจสอบกรณีที่ค่า SPF หรือข้อความที่สื่อสารไม่ตรงกับหลักฐานได้
Life Innova พร้อมร่วมพัฒนาสูตรผลิตภัณฑ์กันแดด วางแผน Stability Test และประสานการทดสอบ SPF/UVA ตามความเหมาะสมของ Product Concept และข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง

👉 ปรึกษาการพัฒนาสูตรและวางแผนการทดสอบผลิตภัณฑ์กันแดด: https://lin.ee/rj44orC